25 Şubat 2016 Perşembe

Elektronik İmza ve Elektronik Sertifika Güvenliği

1.    Giriş

Elektronik sertifika ile elektronik imza aynı matematiksel alt yapıyı kullansa da bu iki kavram kullanım alanı olarak birbirinden farklıdır. Elektronik imza ve elektronik sertifika temel olarak bilginin dört özelliğini korumayı amaçlar: Gizlilik (confidentiality), bütünlük (integrity), kimlik doğrulama (authentication) ve inkar edememe (non-repudiation).

1.1. Elektronik İmza

Elektronik imzanın amacı, elektronik ortamda üretilen bir mesajı gönderen kişinin kimliğini doğrulamak suretiyle gönderilen mesajın değişmediğini sağlamaktır.
Günümüzde, okuduğumuz, kullandığımız, paylaştığımız belgelerin büyük çoğunluğu elektronik ortamlarda oluşturulmaktadır. Elektronik belgelerin sahteleri, klasik kağıt-kalemle üretilen belgelere göre çok daha kolay üretilebilmektedir. Bu durum, elektronik belgelerin de ıslak imza tarzı bir imza yöntemiyle, dijital olarak imzalanabilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Bu ihtiyaç, elektronik imza ya da dijital imza dediğimiz kavramın doğmasına sebep olmuştur. Elektronik imza sayesinde bilgisayar ortamlarında dijital olarak üretilen belgeler kişiye ve dosyaya özel olarak imzalanabilmektedir. Elektronik imza; imzalanmış olan belgenin değişmediğini (integrity), elektronik belgeyi imzalayan kişinin gerçekten o belgeyi imzalaması gereken kişi olduğunu (authentication) ve elektronik belgeyi imzalayan kişinin belgeyi imzaladığını inkar edememesini (non-repudiation) garanti altına almaktadır.

15.01.2004 tarih ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun 5. Maddesi’ne göre güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurmaktadır.
“MADDE 5.- Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur.”

1.2.  Elektronik Sertifika (SSL Sertifikası)

SSL (Secure Socket Layer) olarak da bilinen elektronik sertifika kavramı, istemci (client) ile sunucunun (server) arasındaki trafiğin güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. İnternet sitelerinin çok fazla yaygınlık kazanmasından ve hayatımızın önemli bir parçası haline gelmesinden dolayı, elektronik sertifikalar yaygın olarak internet sitelerine bağlanırken kullanılmaktadır. Elektronik sertifika ile bir internet sitesine gönderilen ve alınan mesajların şifreli olarak gönderilmesi/alınması ve mesajı gönderen taraf ile alan tarafın doğru yerler/kişiler olduğu sağlanmaktadır.

 2.     Temel Bilgi Güvenliği Kavramları

Elektronik imza ve elektronik sertifika kavramlarının daha iyi anlaşılabilmesi için bazı temel bilgi güvenliği kavramlarının bilinmesinde fayda vardır.

Bilgi güvenliği kavramı temel olarak; bilginin gizliliğini (confidetiality), bütünlüğünü (integrity) ve erişilebilirliğini (availability) korumayı amaçlamaktadır. Bunlara ek olarak inkar edememe ve hesap verilebilirlik kavramlarını da sayabiliriz.

2.1.  Gizlilik (Confidentiality)

Gizlilik prensibi; bilgi bir yerde depolanırken ya da bir yerden bir yere iletilirken, o bilginin sadece görmesi gereken kişiler tarafından görülmesinin sağlanması olarak tanımlanabilir. Gizlilik prensibi, depolanan ya da gönderilen bilgilerin şifrelenmesi suretiyle sağlanabilir.

2.2.  Bütünlük (Integrity)

Bütünlük prensibi; depolanan ya da iletilen bilginin içeriğinin doğru, güncel ve geçerli olduğunu ve yetkisiz kişiler tarafından değiştirilmediğini sağlamak olarak tanımlanabilir. Bilginin bütünlüğü de bilginin gizliliği gibi şifrelemek suretiyle sağlanabileceği gibi elektronik ortamdaki bilginin bazı özet (hash) fonksiyonlarıyla sağlaması alınmak suretiyle de korunabilir.

2.3.  Erişilebilirlik (Availability)

Erişilebilirlik prensibi; bilginin olması gereken yerde, o bilgiye ulaşma ihtiyacı olan insanlar/sistemler tarafından, ihtiyaç hissedildiğinde kullanıma hazır bir şekilde tutulması olarak tarif edilebilir.

2.4.  İnkar Edememe (Non-Repudiation)

İnkar edememe; alıcı tarafında alınan bilginin, kesin bir şekilde gönderen tarafından gönderildiğinin ispat edilebilmesi olarak tanımlanabilir.

2.5.  Kimlik Doğrulama (Authentication)

Kimlik doğrulama; alıcı tarafında alınan bilginin/belgenin, o bilgiyi göndermesi gereken kişi tarafından gönderildiğinin kesin bir şekilde ispat edilmesi demektir.


 3.     Açık Anahtar Altyapısı (Public Key Infrastructure)

Elektronik imza ve elektronik sertifikalarda açık anahtar altyapısına dayanan bir şifreleme kullanılmaktadır. Elektronik imza ve/veya elektronik sertifika kavramlarının daha net anlaşılabilmesi için açık anahtar altyapısının (AAA) anlaşılması gerekmektedir.

3.1.  Simetrik ve Asimetrik Şifreleme

Bir mesajı şifrelerken ve çözerken bir adet anahtar kullanılıyorsa bu şifreleme türüne simetrik şifreleme denmektedir. Mesaj şifrelenirken farklı ve çözülürken farklı bir anahtar kullanılıyorsa bu şifreleme türüne de asimetrik şifreleme denmektedir.

AAA iki adet anahtar kullanılan asimetrik bir şifreleme sistemidir. AAA’da şifreleme için ve şifreyi çözmek için farklı iki anahtar kullanılır. Bu iki anahtar çifti matematiksel olarak birbirleriyle bağlantılıdır.

Bu anahtarlardan birisiyle şifreleme yapılırken, diğeriyle de şifre çözme işlemi gerçekleştirilir. Bu anahtarlardan birisine açık anahtar (public key), diğerine de gizli anahtar (private key) denilmiştir. Açık anahtar herkes tarafından bilinirken, gizli anahtarın sadece kişinin kendisi tarafından bilinmesi gereklidir. Açık anahtarla şifrelenen bir mesaj ancak ve ancak bu açık anahtarın matematiksel olarak bağlantılı olduğu gizli anahtarla çözülebilmektedir.

Bunu bir örnekle açıklamaya çalışalım: Ayşe, Ömer’e şifreli bir mesaj göndermek istemektedir. Bunun için Ayşe’nin öncelikle Ömer’in açık anahtarına ihtiyacı vardır. Ömer’in açık anahtarı herkes tarafından bilindiği için Ayşe de Ömer’in açık anahtarını elde etmiştir. Ayşe, Ömer’in açık anahtarını elde ettikten sonra, Ömer’e göndereceği mesajı, Ömer’in açık anahtarıyla şifreler. Ömer’in açık anahtarıyla şifrelenen bu mesaj sadece ve sadece Ömer’in gizli anahtarıyla çözülebilecektir. Bu şifreli mesajı ele geçiren kimse Ömer’in gizli anahtarına sahip olmadığı için o kişinin bu şifreli mesajı çözme şansı olmayacaktır. Şifrelenmiş mesaj Ömer’e ulaştıktan sonra Ömer kendi gizli anahtarıyla bu mesajı çözecek ve mesajın içeriğine ulaşacaktır.

Elektronik imza ve elektronik sertifika kavramları bu açık ve gizli anahtar çifti mantığıyla çalışmaktadır.

 4.     Elektronik İmza

Elektronik imza, elektronik bir dokümanın (e-posta, metin dosyası vb.) güvenilir olmasını sağlayan bir mekanizmadır. Yani elektronik imzayla, elektronik dokümanı imzalayan kişinin kimliğinden ve imzalanan bu elektronik dokümanın imzalandıktan sonra değiştirilmemiş olduğundan emin oluruz.
Elektronik imza kullanıcılarına aşağıda belirtilen üç temel özelliği sağlamaktadır:
  1. Veri Bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek,
  2. Kimlik Doğrulama ve Onaylama: Mesajın iletilmiş olmasının ve mesaj sahibinin kimliğinin belirli olmasını sağlamak,
  3. İnkar Edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerine engel olmak.
ş
Burada yanlış anlaşılan bir hususun altının çizilmesinde fayda var. O da şudur: Bir belge elektronik imza ile imzalanırken o belge şifrelenmez. Elektronik imza sadece o belgeyi gönderen kişinin kimliğini ispatlar.

Belgeler elektronik olarak imzalanırken belgelerin özet (hash) değerleri kullanılmaktadır. Elektronik imza konusunu bir örnekle açıklamadan önce özet (hash) değerinin ne olduğuna bakalım.

4.1.  Özet (hash) Fonksiyonu

Özet (hash) değerini; elektronik bir veriden, bir algoritma vasıtasıyla orijinal veriden tamamen farklı bir değer elde etme olarak tanımlayabiliriz.

Özet (hash) değeri orijinal veriden tamamen farklıdır. Özet değerinin boyutu da orijinal verinin boyutundan genellikle farklıdır ve genellikle de daha küçüktür. Örneğin üç mega baytlık bir dosyanın özet değeri sadece 128-bit olabilir. Elde edilmiş olan bu 128-bitlik özet değerinden orijinal veriyi elde etmenin bir yolu da yoktur.

Orijinal elektronik belgenin bir tek “bit”i bile değiştirildiği takdirde o belgenin özet değeri de değişecektir. Dolayısıyla özet değeri, elektronik bir verinin/belgenin değiştirilip değiştirilmediğinin anlaşılması sağlamaktadır. Bu açıdan; “özet değeri”ne “sağlama değeri” de denebilir.

4.2.  Çalışma Prensibi

Elektronik imzanın nasıl çalıştığını bir örnekle adım adım açıklamaya çalışalım:

Osman, bilgisayarında bir belge oluşturup, bu belgeyi elektronik ortamda imzalayarak Ömer’e göndermek istemektedir. Bunun için:

1. Osman öncelikle Ömer’e göndereceği dosyayı oluşturur.
2. Osman daha sonra bir yazılım vasıtasıyla bu belgenin özet (hash) değerini hesaplar.
3. Osman hesapladığı bu özet değerini kendi gizli anahtarıyla şifreler.
Orijinal elektronik belgeden elde edilmiş olan bu özet değerinin kişinin gizli anahtarıyla şifrelenmiş hali o belgenin imzası olacaktır. Elektronik ortamda oluşturulan her belgenin özet değeri farklı olacağı için, her bir elektronik belge için oluşturulan imza da farklı olacaktır.
4. Daha sonra Osman dosyanın orijinal haliyle beraber, o dosyaya özgü oluşturulmuş olan imzayı Ömer’e yollar.


Buradan da anlaşılabileceği gibi; elektronik imzayla belgeler şifrelenmemektedir. Elektronik imza sadece gönderenin kimliğinden emin olmayı ve gönderilen belgenin iletim esnasında değişmediğinin anlaşılmasını sağlar.


5. Ömer, hem orijinal belgeyi hem de o belgeye özgü oluşturulmuş olan imzayı alır.

6. Ömer orijinal belgenin özet değerini bir yazılım vasıtasıyla hesaplar.
7. Ömer daha sonra, Osman’ın gizli anahtarıyla şifrelenmiş olan özet değerini, yani o belgeye özgü olan imzayı, Osman’ın açık anahtarıyla çözer. Osman bu şekilde Ömer’in hesaplayıp, gönderdiği özet değerine ulaşır.
 
8Ömer kendi bilgisayarında hesapladığı özet değeriyle, Osman’ın açık anahtarıyla çözüp elde ettiği özet değerlerini karşılaştırır. Bu iki özet değeri aynıysa bu şu anlamlara gelecektir:
a. Osman’ın gönderdiği orijinal belge iletim sırasında değişmemiştir.
b. Ömer’in almış olduğu bu belgeyi kesinlikle Osman imzalamıştır.
c. Osman bu belgeyi imzaladığını yasal açıdan reddedemeyecektir.
9. Eğer Ömer’in kendi bilgisayarında hesapladığı özet değeri, Osman’dan gelen mesajın içerisinde bulunan özet değerinden farklı olsaydı, bu da şu anlamlara gelecektir:
a.       Mesajı Osman göndermemiştir.
b.      Mesaj iletim esnasında değiştirilmiştir

Örnekte anlatılan aşamalar genellikle bir yazılım tarafında gerçekleştirilir. Kullanıcı sadece ilgili belgeyi bilgisayarında oluşturur, bunu elindeki elektronik imza cihazıyla imzalar ve kullanıyor olduğu e-posta yazılımıyla karşı tarafa gönderir. Alıcı tarafında da durum aynıdır. Hemen hemen hiçbir kullanıcı aldığı mesajların içerisinde bulunan elektronik imzaları, gönderenin açık anahtarını kullanarak çözmez. Elektronik belgelerin imzalanmasını ve gerekli kontrollerin yapılmasını sağlayan birçok elektronik belge sistemi yazılımları mevcuttur.

Ülkemizde 15.01.2004 tarih ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kabul edilmiştir. Bu kanuna göre elektronik imza; “başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri” şeklinde tanımlanmıştır.

5.     Elektronik Sertifika

İnternet uygulamalarının çok fazla yaygınlaşması; kullanıcıların internet sayfalarına ve bu sayfalardan verilen hizmetlere güvenli bir şekilde erişme ihtiyacını doğurmuştur. Bu ihtiyacın karşılanması amacıyla yine açık anahtar altyapısını kullanan bir sistem geliştirilmiştir: Elektronik sertifika.

Elektronik sertifikalar genellikle e-posta ve internet uygulamalarında kullanılır. Elektronik sertifikaların temel amacı kullanıcıyla, internet sayfası arasındaki mesajların şifrelenmesidir. Elektronik sertifikalar aynı zamanda inkar edememeyi de sağlar.

5.1.  Çalışma Prensibi

Elektronik sertifika kullanarak, bir internet sayfasıyla güvenli iletişimin nasıl sağlandığını bir örnekle açıklamaya çalışalım:


1. Ayşe alışveriş yapmak amacıyla bir internet sitesine bağlanacaktır. Bunun için internet tarayıcısına https://www.alix-verix.com.tr adresini yazar.


İnternet tarayıcısında görülen “httpS” bu bağlantının şifrelenerek yapılıyor olduğunu göstermektedir.

Ayşe internet tarayıcısına sayfanın adresini bu şekilde yazdığında karşı tarafta yer alan internet sitesiyle şifreli bir bağlantı yapmak istediğini belirtmiş olmaktadır.














2. Alışverişin yapılacağı internet sunucusu (sayfası) Ayşe’ye, internet sayfasının sertifikasıyla beraber internet sayfasının açık anahtarını gönderir. Böylece Ayşe, alışveriş yapacağı sitenin açık anahtarını da elde etmiş olur.
3. Ayşe’nin kullanmış olduğu internet tarayıcısı (Google Chrome, Firefox, Internet Explorer, Safari, vb.), bağlanmaya çalıştıkları internet sayfasından gönderilen elektronik sertifikanın geçerli olup olmadığını kontrol edecektir. Ayşe’nin internet tarayıcısı bunun için bir sertifikasyon otoritesine bağlanarak bu sertifikanın geçerli olup olmadığını sorar.















4. Ayşe’nin internet tarayıcısı, alışveriş sitesinin elektronik sertifikasının geçerli olduğunu bir sertifika otoritesi aracılığıyla doğruladıktan sonra rastgele bir (simetrik) anahtar üretir. Ayşe’nin internet tarayıcısı üretilen bu (simetrik) anahtarı ve verileri alışveriş sitesinin açık anahtarıyla şifreleyerek alışveriş sitesine gönderir.
5. Alışveriş sitesi, kendi açık anahtarıyla (public key) şifrelenmiş olan anahtarı ve verileri alır. Alışveriş sitesi şifrelenmiş olan bu anahtarı ve şifrelenmiş verileri kendi özel anahtarıyla (private key) çözer. Alışveriş sitesinin açık anahtarıyla şifrelenen veriler sadece ve sadece o alışveriş sitesinin özel anahtarıyla (private key) çözülebilecektir. Ayşe tarafından alışveriş sitesine gönderilen bu veriyi elde eden bir saldırgan, alışveriş sitesinin özel anahtarı olmadan bu verileri çözemeyecektir.
5. Alışveriş sitesi, kendisine şifreli bir şekilde gönderilmiş olan anahtarı kendi özel anahtarıyla çözdükten sonra bu anahtarı kullanarak internet sayfasına ait şifreli bilgileri Ayşe’ye gönderir.














7. Ayşe’nin internet tarayıcısı, alışveriş sitesinden gelen ve Ayşe’nin internet tarayıcısının üretmiş olduğu (simetrik) anahtarla şifrelenmiş olan bilgileri çözer. Alışveriş sitesiyle kurulmuş olan bağlantı kesilene kadar bu işlem bu şekilde devam eder.

Buradan anlaşılabileceği gibi, Ayşe ile internet sayfası arasındaki sadece anahtar değişimi açık ve özel anahtarlar kullanılarak yapılmaktadır (asimetrik şifreleme) . Karşılıklı olarak ortak bir anahtar paylaşıldıktan sonra yapılan iletişim tek bir şifre kullanılarak (simetrik şifreleme) yapılmaktadır. Yani internet sayfalarına güvenli bağlanırken, bağlantı süresince gidip gelen bilgiler tek bir şifre kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bunun sebebi simetrik şifrelemenin, asimetrik şifrelemeye göre çok daha hızlı olmasıdır.

5.2.  Sertifika Yetkilisi (Certification Authority - CA)

Elektronik sertifikalar bir sertifika otoritesinden (certification authority) temin edilmektedir. Elektronik sertifikalar kişilere, şirketlere ya da kamu kurumlarına verilebilmektedir.
Sertifika otoriteleri; ulusal ya da global anlamda elektronik sertifikaları üreten ve kullanıcılara dağıtan firmalar ya da kamu kuruluşlarıdır. Sertifika otoriteleri; elektronik sertifikaları üretmek, dağıtmak ve gerektiğinde bu sertifikaları iptal etmekle yükümlüdürler. Sertifika otoriteleri, sertifikaların geçerli olup olmadığının tespit edilebilmesi amacıyla sertifika sahiplerinin açık anahtarlarını herkesin erişebileceği bir alanda depolamak zorundadırlar. Bu şekilde tüm kullanıcılar, şirketler ve kamu kurumları birbirlerinin açık anahtarlarına ulaşabilecek, sertifikaların geçerliliklerini sorgulayabilecek ve birbirleriyle şifreli bir şekilde haberleşebileceklerdir.
Sertifika otoriteleri, iptal edilen sertifikaların listesini belirli aralıklarla güncelleyerek herkesin erişebileceği bir yerde depolamak zorundadır. İptal edilen elektronik imzaların bu şekilde yayınlanmaması, iptal edilen elektronik imzalarla işlem yapılması riskini taşımaktadır. Elektronik imzalar birçok sebepten ötürü iptal edilebilmektedir: Sertifikanın süresinin dolması, kişinin iş değiştirmesi, kişinin özel anahtarının başkaları tarafından ele geçirilmiş olması, şirketin isim değiştirmesi, vb…
Elektronik sertifikalar, o sertifikayı kullanan kişi, şirket ya da kamu kurumu hakkında bir kısım tekil bilgiler içermektedirler. Bu sertifikalar X.509 formatında depolanmaktadırlar. 15.01.2004 tarih ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun 9. Maddesinde nitelikli elektronik sertifikanın içermesi gereken tekil bilgiler sıralanmıştır. Nitelikli elektronik sertifikanın içermesi gereken bilgiler ülkeden ülkeye farklılık gösterebilse de buradaki önemli husus, nitelikli elektronik sertifikada yer alan bilgilerin kişiyi, firmayı ya da kamu kurumunu tanımlayacak şekilde yeterli tekillikte olabilmesidir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu nitelikli elektronik imzayı şu şekilde tanımlamaktadır:
Nitelikli elektronik sertifika
MADDE 9.- Nitelikli elektronik sertifikada;
a) Sertifikanın "nitelikli elektronik sertifika" olduğuna dair bir ibarenin,
b) Sertifika hizmet sağlayıcısının kimlik bilgileri ve kurulduğu ülke adının,
c) İmza sahibinin teşhis edilebileceği kimlik bilgilerinin,
d) Elektronik imza oluşturma verisine karşılık gelen imza doğrulama verisinin,
e) Sertifikanın geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin,
f) Sertifikanın seri numarasının,
g) Sertifika sahibi diğer bir kişi adına hareket ediyorsa bu yetkisine ilişkin bilginin,
h) Sertifika sahibi talep ederse meslekî veya diğer kişisel bilgilerinin,
ı) Varsa sertifikanın kullanım şartları ve kullanılacağı işlemlerdeki maddî sınırlamalara ilişkin bilgilerin,
j) Sertifika hizmet sağlayıcısının sertifikada yer alan bilgileri doğrulayan güvenli elektronik imzasının,
Bulunması zorunludur.

Örnek bir elektronik sertifika ve içerisinde bulunan bilgiler aşağıda verilmiştir:
Certificate: 
    Data: 
        Version: 3 (0x2) 
        Serial Number: 1 (0x1) 
        Signature Algorithm: md5WithRSAEncryption 
        Issuer: C=TR, ST=Turkey, L=Trabzon, O=TUBITAK OU=KSM, CN=TUBITAK-KSM Root CA/Email=administrator@kamusm.gov.tr 
        Validity 
            Not Before: Mar 24 05:47:44 2017 GMT 
            Not After : Mar 24 05:47:44 2018 GMT 
        Subject: C=TR, ST=Turkey, L=Trabzon, O=XYZT, OU=XYZT-CERT, CN=www.xyzt.org/Email=administrator@xyzt.org 
        Subject Public Key Info: 
            Public Key Algorithm: rsaEncryption  
            RSA Public Key: (1024 bit) 
                Modulus (1024 bit): 
                    00:ba:54:2c:ab:88:74:aa:6b:35:a5:a9:c1:d0:5a: 
                    9b:fb:6b:b5:71:bc:ef:d3:ab:15:cc:5b:75:73:36: 
                    b8:01:d1:59:3f:c1:88:c0:33:91:04:f1:bf:1a:b4: 
                    7a:c8:39:c2:89:1f:87:0f:91:19:81:09:46:0c:86: 
                    08:d8:75:c4:6f:5a:98:4a:f9:f8:f7:38:24:fc:bd: 
                    94:24:37:ab:f1:1c:d8:91:ee:fb:1b:9f:88:ba:25: 
                    da:f6:21:7f:04:32:35:17:3d:36:1c:fb:b7:32:9e: 
                    42:af:77:b6:25:1c:59:69:af:be:00:a1:f8:b0:1a: 
                    6c:14:e2:ae:62:e7:6b:30:e9 
                Exponent: 65537 (0x10001) 
         X509v3 extensions: 
             X509v3 Basic Constraints: 
                 CA:FALSE 
             Netscape Comment: 
                 OpenSSL Generated Certificate
             X509v3 Subject Key Identifier:
                 FE:04:46:ED:A0:15:BE:C1:4B:59:03:F8:2D:0D:ED:2A:E0:ED:F9:2F 
             X509v3 Authority Key Identifier:
                 keyid:E6:12:7C:3D:A1:02:E5:BA:1F:DA:9E:37:BE:E3:45:3E:9B:AE:E5:A6 
                 DirName:/C=TR/ST=Turkey/L=Trabzon/O=SOPAC/OU=ICT/CN=XYZT Root CA/Email=administrator@xyzt.org 
                 serial:00
    Signature Algorithm: md5WithRSAEncryption
        34:8d:fb:65:0b:85:5b:e2:44:09:f0:55:31:3b:29:2b:f4:fd: 
        aa:5f:db:b8:11:1a:c6:ab:33:67:59:c1:04:de:34:df:08:57: 
        2e:c6:60:dc:f7:d4:e2:f1:73:97:57:23:50:02:63:fc:78:96: 
        34:b3:ca:c4:1b:c5:4c:c8:16:69:bb:9c:4a:7e:00:19:48:62: 
        e2:51:ab:3a:fa:fd:88:cd:e0:9d:ef:67:50:da:fe:4b:13:c5: 
        0c:8c:fc:ad:6e:b5:ee:40:e3:fd:34:10:9f:ad:34:bd:db:06: 
        ed:09:3d:f2:a6:81:22:63:16:dc:ae:33:0c:70:fd:0a:6c:af:
        bc:5a 
-----BEGIN CERTIFICATE----- 
MIIDoTCCAwqgAwIBAgIBATANBgkqhkiG9w0BAQQFADCBiTELMAkGA1UEBhMCRkox 
DTALBgNVBAgTBEZpamkxDTALBgNVBAcTBFN1dmExDjAMBgNVBAoTBVNPUEFDMQww 
CgYDVQQLEwNJQ1QxFjAUBgNVBAMTDVNPUEFDIFJvb3QgQ0ExJjAkBgkqhkiG9w0B 
CQEWF2FkbWluaXN0cmF0b3JAc29wYWMub3JnMB4XDTAxMTEyMDA1NDc0NFoXDTAy 
MTEyMDA1NDc0NFowgYkxCzAJBgNVBAYTAkZKMQ0wCwYDVQQIEwRGaWppMQ0wCwYD 
VQQHEwRTdXZhMQ4wDAYDVQQKEwVTT1BBQzEMMAoGA1UECxMDSUNUMRYwFAYDVQQD 
Ew13d3cuc29wYWMub3JnMSYwJAYJKoZIhvcNAQkBFhdhZG1pbmlzdHJhdG9yQHNv 
cGFjLm9yZzCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAwgYkCgYEAulQsq4h0qms1panB 
0Fqb+2u1cbzv06sVzFt1cza4AdFZP8GIwDORBPG/GrR6yDnCiR+HD5EZgQlGDIYI 
2HXEb1qYSvn49zgk/L2UJDer8RzYke77G5+IuiXa9iF/BDI1Fz02HPu3Mp5Cr3e2 
JRxZaa++AKH4sBpsFOKuYudrMOkCAwEAAaOCARUwggERMAkGA1UdEwQCMAAwLAYJ 
YIZIAYb4QgENBB8WHU9wZW5TU0wgR2VuZXJhdGVkIENlcnRpZmljYXRlMB0GA1Ud
DgQWBBT+BEbtoBW+wUtZA/gtDe0q4O35LzCBtgYDVR0jBIGuMIGrgBTmEnw9oQLl 
uh/anje+40U+m67lpqGBj6SBjDCBiTELMAkGA1UEBhMCRkoxDTALBgNVBAgTBEZp 
amkxDTALBgNVBAcTBFN1dmExDjAMBgNVBAoTBVNPUEFDMQwwCgYDVQQLEwNJQ1Qx 
FjAUBgNVBAMTDVNPUEFDIFJvb3QgQ0ExJjAkBgkqhkiG9w0BCQEWF2FkbWluaXN0 
cmF0b3JAc29wYWMub3JnggEAMA0GCSqGSIb3DQEBBAUAA4GBADSN+2ULhVviRAnw 
VTE7KSv0/apf27gRGsarM2dZwQTeNN8IVy7GYNz31OLxc5dXI1ACY/x4ljSzysQb 
xUzIFmm7nEp+ABlIYuJRqzr6/YjN4J3vZ1Da/ksTxQyM/K1ute5A4/00EJ+tNL3b 
Bu0JPfKmgSJjFtyuMwxw/Qpsr7xa
-----END CERTIFICATE-----



5.3.           Elektronik Sertifika ve Elektronik İmza Güvenliği

Elektronik sertifika ve elektronik imza uygulamaları, açık anahtar altyapısı (PKI – Public Key Infrastructure) gibi güçlü bir matematiksel algoritma kullanıyor olmasına rağmen bu uygulamalarında genellikle kullanımdan kaynaklanan güvenlik tehditleri bulunmaktadır. Elektronik sertifika ve elektronik imza temel olarak aynı mantığa dayandığı için yazımızın bu kısmında elektronik sertifika ve elektronik imza kullanımlarında yaşanan güvenlik tehditlerinden ve bunların çözümlerinden bahsedeceğiz.

5.3.1.    GİZLİ Anahtarın Çalınması

Elektronik sertifikanın anahtar çiftinden GİZLİ anahtarın çaldırılması, elektronik sertifika kullanan sistemlerin karşı karşıya kaldıkları en büyük tehditlerin başında gelmektedir. Saldırganlar hedef kurumun/firmanın GİZLİ anahtarını çalmak suretiyle zararlı kodlar (malware) üretip, bunu mümkün olduğunca internet üzerinde yaymaya çalışmakta, çalınan bu GİZLİ anahtarla ekonomik değeri yüksek olan dokümanlar imza edilip ekonomik çıkarlar elde etmekte, son kullanıcıları firmanın/kurumun haricinde kendilerine yönlendirip kullanıcılardan değişik bilgileri çalabilmektedirler.
Kaynak kodları güvenilir bir sertifikayla imzalanan yazılımları kullanmak güvenli olarak kabul edilmektedir. Kaynak kodların, üretici firmanın sertifikasıyla imzalanması bu kodların kesin olarak üretici firmanın geliştirdiği anlamına gelmektedir. Kaynak kodları üreten firmaya da güveniliyorsa bu kaynak kodların arasında zararlı yazılım bulunma olasılığı yok denecek kadar az olur. Fakat ya güvendiğimiz firma elektronik sertifikasını çaldırmışsa? Bu durumda saldırganlar (elektronik sertifika hırsızları) yazmış oldukları zararlı yazılımları (malware) güvenilir olarak bilinen bu firmanın elektronik sertifikasıyla imzalayacak ve bunu internete sunacaklardır. Bu zararlı yazılımlarla karşılaşan kullanıcılar kaynak kodların güvendikleri bir firma tarafından imzalandığını gördükleri için çok fazla sorgulamadan, kendi istekleriyle, kendi sistemlerine zararlı yazılım bulaştırabileceklerdir. (Stuxnet virüsünde olduğu gibi.)
Elektronik sertifikayı çalan saldırganlar (hırsızlar) kendi internet sitelerini çalmış oldukları sertifikanın sahibi olan internet sitesi gibi göstermek suretiyle, ekonomik değeri olan kullanıcı bilgilerini ele geçirebilirler. (Zeus zararlı yazılımında olduğu gibi.)

5.3.2.    Sertifika Otoritesi (Certification Authority – CA) Güvenliği

Bazı büyük güvenlik olayları sertifika otoritelerinin yanlış ve eksik uygulamalarından da kaynaklanmaktadır. Hizmet aldığımız sertifika otoritesinin bilgi güvenliği prosedürlerine ne kadar dikkat ettiğinin kontrol edilmesi gereklidir. Sertifika otoritesinin gerekli bilgi güvenliği prosedürlerinin olup olmadığı, bu prosedürlere uyulup uyulmadığı gibi konular hassasiyetle takip edilmelidir. Sertifika otoritelerinin basit bilgi güvenliği önlemlerini almadıklarından dolayı dünyada birçok siber güvenlik olayı gerçekleşmiş ve birçok sertifika otoritesi yaşadıkları siber güvenlik olaylarından dolayı iflas etmişlerdir. “Sertifika otoritesi bilgi güvenliği konusunda hassastır. Birçok bilgi güvenliği önlemini almıştır.” Şeklindeki kabuller eksiktir. Sertifika otoritelerinin belirli bilgi güvenliği önlemlerine dikkat edip etmedikleri belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.

5.3.3.    Ağ Güvenliği Zafiyeti

Kurumlar/firmalar GİZLİ anahtarlarını, ağa bağlı sistemleri üzerinde bir yerlerde saklamaktadırlar. Gerekli ağ güvenliği önlemleri alınmamış bir sistem üzerinde saklanan GİZLİ anahtarın saldırganların eline geçebilme ihtimali vardır. Bunun için ağımızı; yeni nesil güvenlik duvarları saldırı tespit/engelleme sistemleri ve zararlı yazılım tespit eden sistemlerle koruma altına almalıyız. GİZLİ anahtarımızı sakladığımız ağ bölümünün güvenliğini çok daha ciddi bir hassasiyetle ele almalıyız.

5.3.4.    Barındırma (hosting) Hizmeti Veren Firmaların Güvenliği

Bazı durumlarda internet sitemizi, bir başka firmadan barındırma (hosting) hizmeti almak suretiyle dünyaya açarız. GİZLİ anahtarlarımızı da bu firma koruyorsa, hizmeti aldığımız firmanın GİZLİ anahtarları nasıl koruduğuna dair çok ayrıntılı bilgiler almamız gereklidir. Barındırma hizmeti veren firmanın GİZLİ anahtarları korumak için ne gibi politikaları ve prosedürleri olduğu ve bunlara uyulup, uyulmadığının çok yakından takip edilmesi gerekmektedir.

5.3.5.    GİZLİ Anahtarın Kopyalanması

Bazı durumlarda GİZLİ anahtarımızın kopyalanması gerekebilir. Öncelikle, çözümlerimizi GİZLİ anahtarımız hiçbir şekilde kopyalanmamasını hesaba katarak planlamalıyız. GİZLİ anahtarın kopyalanması gerekiyorsa da, bu durum “en düşük kopya sayısı” düşünülerek yapılmalıdır. GİZLİ anahtarın kopya arşivi tutulmalıdır. GİZLİ anahtarın; hangi tarihlerde, kimler tarafından, ne amaçla kopyalandıkları bu arşiv kayıtlarında ıslak imzalı bir şekilde yer almalıdır. GİZLİ anahtarın hangi bilgisayarlarda/sunucularda bulunduğu da kayıt altına alınmalıdır. GİZLİ anahtarın kopyasına ihtiyaç kalmadığı zaman bu GİZLİ anahtar güvenli bir şekilde silinmelidir. Bu silme işlemi de kayıt altına alınmak suretiyle arşivlenmelidir. GİZLİ anahtarın kopyalarının çıkarılması istenmeyen bir durumdur. Çok hayati durumlar haricinde GİZLİ anahtar kopyalamalarından kaçınılmalıdır.

5.3.6.    GİZLİ Anahtar Erişimi

GİZLİ anahtara erişebilen personel sayısı en aza indirilmelidir. GİZLİ anahtara yapılan her türlü erişimin kayıtları hassasiyetle tutulmalıdır. GİZLİ anahtara erişimlerin nasıl yapılacağına dair prosedürlerin hazırlanması gerekmektedir.

5.4.           Genel Önlemler

GİZLİ anahtarların güvenliği konusunda alınacak önlemler genellikle teknik olmayan önlemlerdir. Bu önlemlerle insan kaynaklı hataların en aza indirilmesi hedeflenmektedir.
1                    GİZLİ anahtarların nasıl korunacağına, nasıl kopyalanacağına, bu anahtarlara yapılacak erişimlerin nasıl olması gerektiğine dair, ayrıntılı ve anlaşılır bir GİZLİ anahtar güvenlik politikası belirlenmelidir.
2                    GİZLİ anahtarların uygulamalarda yanlış kullanılmasının önüne geçilmelidir. Yazılımcılar bu konuda eğitilmelidirler.
3                    Kurumda/firmada; sistem, yazılım ve donanım altyapısının bilgi güvenliği kriterleri hesaba katılarak tasarlanmış olması gereklidir. Hatalı ya da bilgi güvenliği kriterleri hesaba katılmadan kurulan altyapılar karmaşık olmayan saldırılara karşı bile dayanıksız durumda olabilmektedirler
4                    GİZLİ anahtarlar çok güvenli bir ortamda saklanmalıdırlar. Bu ortam fiziksel olarak da kilitli bir ortam olmalıdır. GİZLİ anahtarların dijital dosya olarak saklandıkları yer(ler) de şifreli ortam(lar) olmalıdır. GİZLİ anahtar(lar) mümkünse bir donanım tarafından (HSM – Hardware Security Module) şifrelenmiş bir ortamda tutulmalıdır.
5                    Çok çok acil bir durum olmadıktan sonra GİZLİ anahtarlar taşınabilir ortamlarla bir yerden bir yere aktarılmamalıdır. Böyle bir durumda da kopyalama işlemini kimlerin yaptığı, kopyalama işleminin ne zaman yapıldığı, hangi amaçla yapıldığının kayıtları tutularak arşivlenmelidir. Taşınabilir ortamda yer alan GİZLİ anahtar taşıma işlemi bittikten sonra güvenli bir şekilde silinmelidir. GİZLİ anahtar taşınabilir ortamda “açık” değil “şifreli” bir şekilde taşınmalıdır.

6                    GİZLİ anahtarların saklandığı yer firma/kurum ağından ek güvenlik önlemleriyle ayrılmış bir yer olmalıdır. Firma/kurum ağının saldırıya maruz kalması durumunda elektronik sertifikanın saklandığı bu yerin izole edilmiş olması elektronik sertifikanın ele geçirilmesini zorlaştıracaktır.